تمام بچه ها بازي را دوست دارند و اين براي آن ها مفيد است . بازي فعاليتي است كه تنها به خاطر لذت از آن انجام مي شود و نتيجه نهايي آن مورد نظر نيست . كودك در حين بازي به صورتي ناخودآگاه خود را بروز مي دهد و از اين راه مي توان او را شناخت كه چگونه فردي است .
يادگيري از طريق بازي بهترين شيوه آموزش كودك است. از طريق بازي مي توان او را آموزش داد و حقايق اسرار آميز زندگي را براي او روشن ساخت ، تا قادر به مشاهده ، مقايسه و تشخيص شود . هر قدر محيط اطراف كودك بيشتر ذهن و جسم او را به فعاليت تحريك كند ، رشد و تكاملش بهتر پيش مي رود . بازي ، مهارت هاي كودك را بيشتـــر مي كند و او را براي انجام وظيفه هاي اصلي در آينده آماده مي سازد .
رشد كودك در سنين مختلف قابليت هاي او را ظاهر مي سازد . اين قابليت ها با پيشرفت سني افزون گشته و گسترش مي يابند . رشد زماني خوب پيش مي رود كه هر يك از اين قابليت ها با محرك هاي متناسب با خود مواجه گشته و به آن پاسخ دهد . اين پاسخ در حقيقت همان رفتار است كه بر اثر تكرار ، توانايي قابل ملاحظه را در كودك موجب مي شود . كودكي كه در شاليزار بر پشت مادر بسته شده و غير از روسري پشت او و آب شاليزار چيز ديگري حس نمي كند . در حقيقت محركي نمي بيند كه به آن پاسخ دهد . كودك متفاوت از ا و ، چه در شهر و يا روستا ، با وسايل گوناگون در محيط اطراف خود همراه و مواجه است ، كه تعدادي از آن ها براي مدتي كوتاه او را به خود مشغول داشته و كنجكاوي اش را ارضاء مي سازد . برخورد مكرر و مداوم با اين وسايل به تدريج جذبه اين تماس و ديدار را كاهش داده و آن را از ميان مي برد . لذا اين نتيجه براي او كافي نيست و وجودش طلب بيشتري از محيط دارد .
از جمله عوامل و وسايلي كه در ارتباط با اين طلب مي تواند جوابگو باشد اسباب بازي است . اسباب بازي محيط كودك را غني ساخته ، خلاء موجود را پر نموده و به عنوان يك محرك حركت را در كودك بر مي انگيزد . اين حركت همان پاسخ است كه تكرار آن موجب تقويت قابليت موجود در كودك مي گردد .
اسباب بازي هايي كه با اهداف آموزشي همراه هستند در ا شكال و اندازه هاي مختلف در دسترس مي باشنـــد . رنگ هاي الوان موجود بر آن ها به گونه اي است كه بچه ها را مجذوب و علاقه شان را معطوف به خود مي دارند . آن ها را مشغول و در بازي ، تجارب يادگيري را برايشان لذت بخش مي سازند .
اين اسباب بازي ها در جريان رشد كلــي بچه ها مؤثرند ، كمك مي كنند به اين كه قابليت هاي ذهني و مهارت هاي اجتماعي آن ها پيشرفت نمايد .
كودك خردسال به نوعي از اسباب بازي نياز دارد كه حواس پنج گانه او را تحريك كند . همگام با رشد او ، محرك هاي متفاوتي را ارائه دهد . محرك هايي كه با جريان رشد او هم خواني داشته باشد . اسباب بازي هايي كه براساس مطالعه و هدف طراحي شده اند به عنوان يك محرك ، حواس پنچ گانه نوزادان و خردسالان را تحريك مي نمايند . اين اسباب بازي ها به والدين كمك مي كنند كه بچه ها را به شيوه اي مثبت سرگرم سازند و ناظر بر رشد سريع آنان قرار گيرند .
در جهت كمك به رشد بچه ها و نيز بالا بردن سطح يادگيري آنها اسباب بازي هاي آموزشي شايان توجهي طراحي شده اند كه دست يابي به آن ها آسان است . توجه به اين نكته لازم است كه در خريد اسباب بازي قيمت بالا تنها ملاك مطلوب بودن آن نيست . چرا كه اولا" پس از مدتي بازي ، اسباب بازي عليرغم قيمت بالا جذابيت اوليه خود را از دست مي دهد . البته بعضا" پيش مي آيد كه علاقه بچه به يك اسباب بازي خاص چنان بالا مي رود كه آن را از خود جــدا نمي سازد . ثانيا" ، در ارتباط با اسباب بازي نكاتي حائز توجه است . لذا ، زماني كه قصد خريد اسباب بازي بــــراي بچه ها را داريد به نكات ذيل توجه داشته باشيد :
1- اسباب بازي متناسب با سن بچه باشد .
2- اهدافي كه در طراحي اسباب بازي مورد توجه بوده روشن باشد .
3- فعاليتي كه اسباب بازي ايجاد مي نمايد مطلوب و مناسب باشد و موجب خستگي و دلزدگي بچه نشود .
4- ايمني اسباب بازي ها از نظر نوع مواد به كار رفته در آن ها و خطر آفريني ، به خصوص براي نوزادان مورد توجه باشد .
5- زماني كه اسباب بازي مي خريد خصوصيت شخصيتي ، علاقه و چگونگي قابليت بچه را مد نظر قرار دهيد .
6- اسباب بازي بايستي به آن اندازه براي بچه جالب باشد كه علاقه او را به خود معطوف سازد .
مرتضي – بوترابي
مدرس روانشناسي تربيتي در دانشگاه
شما می توانید با ارسال اخبار، مقالات، لینک ها و ... ما را یاری نمایید. 
